Saray

Mimarlar Odası’nın benzetmesini -ki hayal dünyalarını ya da lisan ve üslup haznelerini süsleyen objeleri açığa vuruyor- bir kenera bırakalım. Parasal mekansal maliyetleri de ayrı bir sorgulama konusu; ancak son zamanlarda çokça konuşulan bu iki yapının mimari dillerini anlamaya çalışmak önceliğimiz olmalı.

Sancaklar Camii de, Ak Saray da aynı kısırlığın, çaresizliğin eseridirler.
Biri ‘universal’ tasarımın, köksüz, değerleri reddedici, bireyin kutsanmış egosunun sıradan bir sıradışılık çabası.
Diğeri, yerliliği hazır lokma olarak arayan, değer üretemeyen bugünün, çareyi yanlış seçilmiş kökte, eskinin kaba teknoloji ile şişirilmesinde araması; anlam fakiri ve alâkasız taklitle. “Türk evi” tipolojisi bizi geleceğin ‘bizim’ mekanlarına taşıyabilir mi? Sadeliğin, tevazunun simgesi, ölçüsü insan olan o ev, mahallesinden koparılıp bir saraya maya olabilir mi? Belki bir medeniyet aidiyeti okunabilir bu   yapılardan ancak devlet temsiliyetini yükleyemezsiniz.  Ayrıca gösterişle ihtişamı birbirine karıştırmak da yeni hastalığımız. Ama ne var ki manâdan, gerçeklikten yoksun ihtişam, sahibini muhteşem kılmaz.

Hele o yerin dibine sokulan ‘mağara’daki ibadethaneye ne demeli? Topoğrafyaya, çevreye uyum, eko sisteme saygı gibi değerler mescidin anlamının önüne geçemez. O değerler o noktada kaçınılmazsa eğer, o zaman sözonusu arsa mescid için yanlış seçimdir. Tek başına, ışınlanmış ‘vav grafiği’nin İslam’ın şiarı mescidi tamamlaması beklenemez. “Elif”siz “Mim”siz “vav” ne anlam taşıyabilir? Hiç değilse harflerin anlamlarını ve yerlerini yollarının üzerindeki herhangi bir caminin imamına sorsalardı.

Düşünelim, bu binalar hangi anlamı taşımaktalar ve bize neyi yansıtmaktalar? Bu binalarda kendinden bir şeyler bulacak günümüz toplumu mevcud mu? Taklitin yüzlerce sene öncesine mahkum tesellisi dışında. Modern ise zaten toplumun değerlerini inkâr oranında popüler.

Sancaklar Cami

Gene de cami adı verilen bir mekâna saygısızlıktan Allah’a sığınırız. Orada secde eden ve edecek ‘ihsan’ üzere olanların varlığı her yanlışı ‘hal’ edecektir inşallah…

Kendisi özgün olamayan başkalarının özgünlüklerine de bir değer biçemeyecektir.
İsmet Özel / Taşları Yemek Yasak

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Proudly powered by WordPress | Theme: Baskerville 2 by Anders Noren.

Up ↑